bình dương công chúa

Bách khoa toàn thư ngỏ Wikipedia

Bình Dương công chúa
平陽公主
Công chúa căn nhà Hán
Thông tin cậy chung
Sinh?
Mất?
An tángMậu lăng (茂陵)
Phối ngẫuTào Thọ
Hạ Hầu Pha (?)
Vệ Thanh
Hậu duệTào Tương
1 đàn bà với Vệ Thanh
Thân phụHán Cảnh Đế
Thân mẫuHiếu Cảnh Vương Hoàng hậu

Bình Dương công chúa (Giản thể: 平阳公主; phồn thể: 平陽公主), còn gọi Dương Tín công chúa (陽信公主), là 1 Công chúa căn nhà Hán. Bà là đàn bà của Hán Cảnh Đế Lưu Khải và chị ruột của Hán Vũ Đế Lưu Triệt.

Bạn đang xem: bình dương công chúa

Trong lịch sử vẻ vang căn nhà Hán, thời Hán Vũ Đế trị vì thế, Bình Dương công chúa có tiếng với tầm quan trọng kha khá cần thiết là tiến bộ cử Hoàng hậu Vệ Tử Phu và Lý phu nhân, nhị vị hậu phi được Hán Vũ Đế sủng ái trong cả thời hạn lâu năm. Dường như, bà còn là một phu nhân của danh tướng tá triều Hán Vệ Thanh, cũng đó là em trai của Vệ Tử Phu.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Sử sách ko ghi lại năm sinh và thương hiệu của bà, chỉ biết bà là đàn bà cả của Hán Cảnh Đế Lưu Khải, u là Vương Hoàng hậu. Tuy nhiên bà ko nên đàn bà đầu lòng của Vương thị, vì thế trước lúc nhập cung Vương thị từng lấy Kim Vương Tôn và sinh một đàn bà là Kim Tục. Thời điểm nhưng mà bà Ra đời, Lưu Khải còn là một Hoàng hoàng thái tử của Hán Văn Đế, còn u bà Vương thị vốn liếng là Thị thiếp của Thái tử. Sau cơ, Vương thị sinh tiếp nhị đàn bà Nam Cung công chúa và Long Lự công chúa, và ở đầu cuối là Lưu Triệt - người về sau được lập thực hiện Hoàng hoàng thái tử khi Vương thị được lập thực hiện Hoàng hậu[1].

Năm Văn Đế Hậu Nguyên loại 7 (157 TCN), Hán Văn Đế bỏ mạng, thân phụ bà đăng vương. Khi ấy bà đang được đem tước đoạt hiệu Công chúa, lấy khu đất phong ở ấp Dương Tín, gọi là Dương Tín Công chúa (暘信公主)[2]. Sau cơ, Dương Tín Công chúa kết duyên với Bình Dương hầu Tào Thọ, Tằng tôn của danh tướng tá Tào Tham thời đầu căn nhà Hán. Khoảng năm loại 4 (154 TCN), Tào Thọ quá tước đoạt Bình Dương hầu. Không rõ ràng thời hạn Công chúa trở nên đằm thắm với Tào Thọ, có lẽ rằng là sau năm này vì thế tiếp sau đó bà chính thức được gọi Bình Dương Công chúa (平暘公主). Theo lệ xưng hô đời Hán, những vị Hoàng phái nữ sở hữu phong tước đoạt "Công chúa" đều theo dõi thương hiệu tước đoạt của ông chồng. Bà sinh mang lại Tào Thọ một nam nhi là Tào Tương (曹襄).

Năm Cảnh Đế Hậu Nguyên loại 3 (141 TCN), em trai bà là Thái tử Lưu Triệt tiếp vị, tức Hán Vũ Đế. Bình Dương Công chúa vẫn lưu giữ mối quan hệ đằm thắm thiết với em bản thân. Vũ Đế cũng thông thường ghé thăm Bình Dương phủ nhằm thăm hỏi động viên. Căn cứ Hán thư ghi lại chuyện về Vệ Thanh, bà được gọi là "Dương Tín Trưởng công chúa", ko rõ ràng là lúc u bà là Vương thị phát triển thành Hoàng hậu hoặc kể từ khi Hán Vũ Đế đăng vương, cũng chính vì triều Tây Hán từ xưa chỉ phong đàn bà cả của Hoàng hậu (Đích trưởng nữ) tước đoạt hiệu Trưởng công chúa - điều này hoàn toàn có thể lấy cô của bà là Lưu Phiêu thực hiện thông thường. Nếu như bà mãi kể từ sau khoản thời gian Vũ Đế đăng vương mới mẻ là Trưởng công chúa", thì bà là vị Hoàng phái nữ thứ nhất lấy tư cơ hội "chị / em gái" của vua nhưng mà thụ phong tước đoạt hiệu này.

Tiến cử hậu phi[sửa | sửa mã nguồn]

Trần A Kiều, Hoàng hậu thứ nhất của Hán Vũ Đế ko sinh được con cái nên bị thất sủng. Cạnh cạnh Hán Vũ Đế không tồn tại sủng phi vì thế Trần Hoàng hậu luôn luôn ghen ghét tuông không có căn cứ, lại cậy thế u bản thân là Quán Đào Công chúa, người dân có công trong những việc gom Vũ Đế đăng vương nhằm không cho.

Mùa xuân năm Kiến Nguyên thứ hai (139 TCN), Vũ Đế bên trên lối tuần thú chống Thượng rẽ đùa Bình Dương phủ. Bình Dương Công chúa sai ca phái nữ đi ra múa hát, nhập cơ sở hữu Vệ Tử Phu. Vệ Tử Phu xinh đẹp mắt khiến cho Vũ Đế say sưa ko tách mắt[3], Công chúa thấy vậy, sai nường nhập hầu Vũ đế[4]. Sau khi Vũ Đế sủng hạnh thì fake nường về cung và thưởng Công chúa một ngàn cân nặng vàng[5]. Vệ Tử Phu đắc sủng, liên tục sinh 3 đàn bà, được phong thực hiện Phu nhân. Em trai nường là Vệ Thanh, từng thao tác nhập Bình Dương phủ cũng rất được Vũ Đế phong thực hiện Kiến Chương giám, thống lĩnh group trợ thủ, hàm Thị trung[6], ko lâu sau thăng thực hiện Đại Trung đại phu[7]. Dường như Vũ Đế còn trọng dụng rất đông người nhập gia tộc chúng ta Vệ. Vào khi Trần Hoàng hậu đánh đố kị và mò mẫm cơ hội hạ độc Vệ phu nhân tuy nhiên ko trở nên, Hán Vũ Đế thôi thúc đẩy ý muốn phế truất Hậu nhằm lập Vệ Tử Phu lên thay[8]. Quán Đào Công chúa bất bình rằng với Bình Dương Công chúa:「"Hoàng đế không tồn tại tao thì làm thế nào được lập, ni lại vứt vứt đi đàn bà tao, không giống nào là bội bạc?!"」, Bình Dương Công chúa đáp:「"Dùng nguyên nhân ko con cái, hoàn toàn có thể phế"」. Trần Hoàng hậu nghe thế, người sử dụng nhiều vàng bạc nhằm mò mẫm giải pháp đem thai[9], lại người sử dụng thuật vu cổ chửi rủa Vệ phu nhân nên bị phế truất.

Xem thêm: cố tử làm nữ phụ

Năm Nguyên Sóc nguyên vẹn niên (128 TCN), Vệ Tử Phu sinh đi ra Thái tử Lưu Cứ nên nhanh gọn sách lập Hoàng hậu. Hơn mươi năm tiếp theo, Vệ Hoàng hậu tuy rằng vẫn mối quan hệ chất lượng tốt với vua tuy nhiên sắc đẹp suy rời, Hán Vũ Đế ham muốn hấp thụ thêm phi tần trẻ trung. Năm Nguyên Đỉnh loại 6 (111 TCN), một nhạc sư tài năng thương hiệu Lý Diên Niên được Vũ Đế triệu loài kiến, dơ lên bài bác hát sở hữu điều như sau:

Chữ Hán
...
北方有佳人
絕世而獨立
一顧傾人城
再顧傾人國
寧不知傾城與傾國
佳人難再得
Phiên âm Hán Việt
...
Bắc phương hữu mĩ nhân,
Tuyệt thế nhi song lập.
Nhất cố khuynh nhân trở nên,
Tái cố khuynh nhân quốc.
Ninh bất tri khuynh trở nên dữ khuynh quốc,
Giai nhân nan tái mét đắc.
Dịch nghĩa
...
Phương Bắc sở hữu người đẹp,
Vẻ rất đẹp thế không một ai sánh vì thế.
Một tầm nhìn thực hiện ngả nghiêng trở nên quách,
Nhìn lại đợt tiếp nhữa thực hiện quốc gia suy vong.
Thà là ko biết nét đẹp khuynh trở nên khuynh quốc,
Người đẹp mắt như thế khó khăn lòng bắt gặp cho tới nhị phen.

Vũ Đế ko tin cậy bên trên đời sở hữu siêu mẫu như vậy, tuy nhiên Bình Dương Công chúa nói: "Lý Diên Niên sở hữu người em gái, là 1 siêu mẫu khuynh trở nên khuynh quốc như thế!". Khi cơ em gái Lý Diên Niên là Lý thị, đang được là ca vũ nhập Bình Dương phủ. Vũ Đế bắt gặp Lý thị, ngay tắp lự sủng ái, phong thực hiện Lý phu nhân[10]. Kể kể từ tiếp sau đó không hề biên chép nào là về Bình Dương Công chúa bên trên mặt mày chính vì sự nữa.

Tái giá[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Nguyên Quang loại 4 (131 TCN), Tào Thọ khuất, hộ Công chúa tái mét giá chỉ với Nhữ Âm hầu Hạ Hầu Phả (夏侯颇). Năm Nguyên Đỉnh thứ hai (115 TCN), Hạ Hầu Phả vì thế nằm trong thị tỳ của thân phụ thông dâm, nên bị luận tội nhưng mà tự động sát[11]. Tuy nhiên, sở hữu đánh giá rằng người lấy Hạ Hầu Phả là Tôn công chúa, nhập thời hạn ấy cũng rất được gọi là Bình Dương công chúa nhưng mà thôi, chuyện này cho tới ni vẫn nằm trong diện ngờ vực vấn.

Thời gian giảo Công chúa đang được ở góa, bà triệu những quan lại Tả hữu của tớ nhằm chất vấn coi nhập trở nên Trường An sở hữu tước đoạt Hầu nào là trở nên đằm thắm với bà được ko. Các quan lại miêu tả hữu bẩm Đại tướng tá quân Vệ Thanh, em trai Hoàng hậu Vệ Tử Phu hoàn toàn có thể trở nên đằm thắm nằm trong Công chúa. Công chúa nói:「"Người cơ vốn liếng kể từ nhập phủ tao, còn từng cưỡi xe cộ ngựa theo dõi tao thoát khỏi cửa ngõ, ni lại hoàn toàn có thể thực hiện phu quân tao sao?"」. Quan miêu tả hữu nói:「"Tỷ tỷ Đại tướng tá quân là đương kim Hoàng hậu, 3 con cái đều phong Hầu, phú quý chấn động thiên hạ, Công chúa hà cớ suy nghĩ?"」. Nghe đoạn, Công chúa thấy phải chăng, bèn tự động nhập cung thưa với Hoàng hậu. Hoàng hậu tâu Vũ Đế, Vũ Đế vô cùng vui vẻ, ngay tắp lự giã trở nên. Tuy nhiên, Hán thư ghi lại chuyện này là vì Công chúa ly hít với Tào Thọ nhằm cưới Vệ Thanh[12][13].

Xem thêm: nhất niệm thành kỳ

Căn cứ theo dõi nguyên vẹn văn "3 nam nhi đều phong Hầu", thì Công chúa và Vệ Thanh trở nên hít rơi vào thời gian từ thời điểm năm Nguyên Sóc loại 5 (124 TCN) về bên sau. Sau cơ, nam nhi của bà là Tào Tương trở nên đằm thắm với Trưởng phái nữ của Hán Vũ Đế và Vệ Hoàng hậu là Vệ Trưởng công chúa.

Mộ phần[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Nguyên Phong loại 5 (106 TCN), Vệ Thanh khuất, phu nhân ông chồng Công chúa được ăn ý táng bên trên quần thể Mậu lăng (茂陵) - lăng tẩm chủ yếu của Hán Vũ Đế.

Thời gian giảo nhưng mà Công chúa nằm trong Vệ Thanh ai bị tiêu diệt trước đều ko thể khảo được nữa. Theo lệ căn nhà Hán, tuy rằng gọi là ["Hợp táng"; 合葬], tuy vậy sở hữu kiểu dáng tuy rằng nằm trong mộ nhưng mà ko nằm trong huyệt, mộ huyệt của Công chúa theo dõi tham khảo là cơ hội 1.300 mét vế phía Đông đối với mộ huyệt của Vệ Thanh.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hán Vũ Đế
  • Vệ Tử Phu
  • Lý Diên Niên
  • Lý phu nhân

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 49
  2. ^ Ban Cố (2007), Quyển 55, Liệt truyện 25 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: 平暘侯曹壽尚武帝姊暘信長公主。季與主傢僮衛媼通,生青。
  3. ^ Ban Cố (2007), Ngoại quí truyện (thượng): “帝祓霸上,还过平阳主。主见所偫美人,帝不说。既饮,讴者进,帝独说子夫。”
  4. ^ 颜师古《汉书注》载:轩谓轩车,即今车之施幰者。
  5. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 111, Quyển 55 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: 建元二年春,青姊子夫得入宫幸上。
  6. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 111, Quyển 55 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: “上闻,乃召青为建章监,侍中,及同母昆弟贵,赏赐数日间累千金。”
  7. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 111, Quyển 55 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: “孺为太仆公孙贺妻。少儿故与陈掌通,上召贵掌。公孙敖由此益贵。子夫为夫人。青为大中大夫。”
  8. ^ Ban Cố (2007), Quyển 97 - Ngoại quí truyện 97 (thượng): 聞衛子夫得幸,幾死者數焉。上愈怒。
  9. ^ 《史記·卷四十九·外戚世家》:陳皇后母大長公主,景帝姊也,數讓武帝姊平陽公主曰:「帝非我不得立,已而棄捐吾女,壹何不自喜而倍本乎!」平陽公主曰:「用無子故廢耳。」陳皇后求子,與醫錢凡九千萬,然竟無子。
  10. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 12 - Hiếu Vũ phiên bản kỷ 12: 其年,既灭南越,上有嬖臣李延年以好音见。上善之,下公卿议,曰:“民间祠尚有鼓舞之乐,今郊祠而无乐,岂称乎?”
  11. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 95, Liệt truyện 35 - Phàn Khoái, Hạ Hầu Anh truyện: 汝阴侯夏侯婴......子夷侯灶立,七年卒。子共侯赐立,三十一年卒。子侯颇尚平阳公主。立十九岁,元鼎二年,坐与父御婢奸罪,自杀,国除。
  12. ^ Tư Mã Thiên (2006), Quyển 49, Thế gia 19 - Ngoại thích: 左右侍御者曰:“今大将军姊为皇后,三子为侯,富贵振动天下,主何以易之乎?”
  13. ^ Ban Cố (2007), Quyển 55, Liệt truyện 25 - Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh truyện: 初,青既尊贵,而平阳侯曹寿有恶疾就国,长公主问:“列侯谁贤者?”左右皆言大将军。主笑曰:“此出吾家,常骑从我,奈何?”左右曰:“于今尊贵无比。”于是长公主风白皇后,皇后言之,上乃诏青尚平阳主。与主合葬,起冢象卢山云。

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tư Mã Thiên (tháng 6 năm 2006). Sử ký (bằng giờ đồng hồ Trung). Trung Hoa thư viên. ISBN 9787101051469.
  • Ban Cố (tháng một năm 2007). Hán thư (bằng giờ đồng hồ Trung). Trung Hoa thư viên. ISBN 9787101057034.